Fri, 18th April, 2014
Tuesday, 02 July 2013 13:53

ဆြီဒင္ႏိုင္ငံ လစ္ဘရယ္ပါတီ ကိုယ္စားျပဳ ပါလီမန္အမတ္ Roger Haddad ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံျခင္း

Written by  ဉာဏ္မ်ဳိးေအာင္

 

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးကို ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္ခန္႔ ေလ့လာခဲ့ၿပီး လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ပထမဆုံးအႀကိမ္ လာေရာက္ လည္ပတ္ကာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစု ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရး စင္တာမွ တာဝန္ရွိသူမ်ား၊ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ပါတီဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံ၍ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနကို ေဆြးေႏြးခဲ့ေသာ ဆြီဒင္ႏိုင္ငံ လစ္ဘရယ္ပါတီ ကိုယ္စားျပဳ ပါလီမန္ အမတ္ Roger Haddad ကို ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းထားသည္မ်ားမွ ေကာက္ႏုတ္ ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

Voice : ျမန္မာႏိုင္ငံကိုလာတာ ဒါ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ပဲလားဗ်။

Roger : ဟုတ္ပါတယ္။ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးကို ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္ ေလ့လာခဲ့ပါတယ္။ လာလည္တာကေတာ့ ဒါပထမဆုံး အႀကိမ္ပါ။ ဒီကို လာလည္ခြင့္ရတာ ကိုလည္း ကြၽန္ေတာ္ ဝမ္းသာမိပါတယ္။

Voice : ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဘယ္လို ရည္႐ြယ္ခ်က္နဲ႔ လာတာလဲဗ်။

Roger : အဓိက ရည္႐ြယ္ခ်က္ကေတာ့ ဒီက လူေတြနဲ႔ မိတ္ဖြဲ႕ခ်င္လို႔ လာတာပါ။ ဆယ္ႏွစ္ ေက်ာ္ေလာက္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးကို ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့တယ္။ ျမန္မာလူမ်ဳိး ေတာ္ေတာ္မ်ားနဲ႔ အဆက္အသြယ္ ရွိပါတယ္။ ဆြီဒင္ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ျမန္မာေတြနဲ႔လည္း အဆက္အသြယ္ ရွိပါတယ္။ ဒီမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေစာင့္ေမွ်ာ္ခဲ့ရတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ၿငိမ္ေရးနဲ႔ ဒီမိုကရက္တစ္ အေျပာင္းအလဲေတြ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ျဖစ္ေပၚေနပါတယ္။ ဒီေတာ့ ရည္႐ြယ္ခ်က္ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ အေျခအေနကို ကြၽန္ေတာ့္ မ်က္စိနဲ႔ တပ္အပ္ ျမင္ခ်င္လို႔ လာခဲ့တာပါ။ ၿပီးေတာ့ ခရီးသည္ တစ္ေယာက္ အေနနဲ႔လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံက သြားေရာက္ လည္ပတ္ဖို႔ေကာင္းတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ခုလို႔ တျခား ႏိုင္ငံႀကီးသား ေတြက ေထာက္ခံမဲ ေပးေနတာေတြကို သတင္းစာေတြထဲမွာ ဖတ္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လာလည္တာ ပါ။

Voice : အလည္အပတ္လာတဲ့ ကာလအတြင္းမွာ ဘာေတြ လုပ္ျဖစ္ခဲ့လဲဗ်။

Roger: ဒီမွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြနဲ႔ ေတြ႕ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ေတြ႕တဲ့အထဲမွာ NGO အဖြဲ႕အစည္းေတြလည္း ပါပါတယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ေျပာျပပါတယ္။ အမ်ားဆုံး ေတြ႕ျဖစ္တာကေတာ့ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစု ကိုယ္စားလွယ္ေတြပါ။ ၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ (NLD) က ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔လည္း ေတြ႕ပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္မွာဆို ခ်င္းျပည္နယ္က လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြရယ္၊ ၿပီးေတာ့ ေဒၚစုနဲ႔လည္း ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။

Voice : အစိုးရအဖြဲ႕ထဲက လူေတြနဲ႔ေရာ ေတြ႕ျဖစ္ေသးလား။

Roger: အင္း အစိုးရနဲ႔ အနီးစပ္ဆုံးဆိုလို႔ ျမန္မာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စင္တာက ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႕နဲ႔ ေတြ႕ခြင့္ရဖို႔က ၾကားထဲကေန ညႇိႏိႈင္းေပးမယ့္လူ လိုတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ တို႔မွာက အခ်ိန္ နည္းနည္းပဲရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဓိကထား ေတြ႕ခ်င္တဲ့ အစိုးရအတိုက္အခံ ဒီမိုကရက္တစ္ အင္အားစုေတြနဲ႔ပဲ ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ကြၽန္ေတာ္ ဆက္သြယ္ျဖစ္ခဲ့ တာကလည္း အတိုက္အခံ အင္အားစုေတြဆိုေတာ့ အခ်ိန္တိုအတြင္းမွာ သူတို႔နဲ႔ပဲ တက္သုတ္႐ိုက္ၿပီး ေတြ႕ဆုံခဲ့ပါတယ္။

"ကြၽန္ေတာ့္အတြက္ ကေတာ့ စီးပြားေရးျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈက အေရးႀကီးပါတယ္၊ ဒီမိုကရက္တစ္ အေျပာင္းအလဲထက္ေတာင္ ပိုၿပီး အေရးႀကီးပါတယ္..."

Voice: ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ လက္ရွိ အစိုးရကို ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

Roger: လက္ရွိ အစိုးရက ရည္႐ြယ္ခ်က္ သိပ္ျမင့္မားတယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ထင္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္ သိရတာကေတာ့ အစိုးရရဲ႕ဆုံးျဖတ္ခ်က္ အေတာ္မ်ားမ်ားက စာ႐ြက္ေပၚမွာပဲ ရွိတယ္။ အေရးႀကီး တာက ‘အစိုးရ ဘာေျပာတယ္၊ အစိုးရ ဘာလုပ္တယ္’ ဆိုတာကို ေစာင့္ၾကည့္ မွတ္တမ္းတင္ေပးမယ့္ ဥေရာပ သမဂၢနဲ႔ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံလို ႏိုင္ငံေတြက ပါလီမန္မ်ဳိးေတြ ရွိဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေရွ႕ဆက္ လွမ္းဖို႔ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းလမ္းပါ။ အစိုးရက လမ္းေၾကာင္းမွန္ ေပၚေတာ့ေရာက္ေန ပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ေကာင္းလွၿပီလို႔ေတာ့ ေျပာဖို႔ ေစာပါေသးတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ ရလဒ္ကို ခုထက္ထိ မေတြ႕ရေသးလို႔ပါပဲ။

Voice: တခ်ဳိ႕ကေတာ့ အစိုးရရဲ႕ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကို လူအမ်ားစု မခံစားရေသးဘူး လို႔ ေဝဖန္ၾကပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေကာ ဘာေျပာခ်င္ပါသလဲ။

Roger: ဆြီဒင္နဲ႔ ဥေရာပသမဂၢလို ႏိုင္ငံမ်ဳိးေတြကေတာင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ထားတဲ့ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္လေလာက္ကပဲ ႐ုပ္သိမ္းလိုက္ပါၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္ထင္တာကေတာ့ ဒီလိုမ်ဳိး ႐ုပ္သိမ္းလိုက္တာက အစိုးရရဲ႕စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖဳိး တိုးတက္ေရး လုပ္ေဆာင္ မႈေတြကို အေထာက္အကူျပဳမယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနအရ ခင္ဗ်ားတို႔ အစိုးရအေပၚ မွာ မူတည္ပါတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ ရည္႐ြယ္ခ်က္ေတြကို အေလးအနက္ ထားတယ္ဆိုတာ ျပသဖို႔ လိုပါတယ္။ စီးပြားေရး မတိုးတက္ဘဲနဲ႔ အစိုးရအေနနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖဳိးမႈဆီကို တက္လွမ္းႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါ ဘူး။ ခင္ဗ်ားတို႔ အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္နဲ႔ ထိုင္းႏိုင္ငံကိုပဲၾကည့္ပါ။ သူတို႔က စီးပြားေရး တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔လည္း စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကို ေအာင္ျမင္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ ႏိုင္ငံက ဖြံ႕ၿဖဳိးမႈ ေနာက္က်တဲ့ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း ရွည္ၾကာေနခဲ့ရတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္အတြက္ကေတာ့ စီးပြားေရးျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈက အေရးႀကီးပါတယ္၊ ဒီမိုကရက္တစ္ အေျပာင္းအလဲထက္ေတာင္ ပိုၿပီး အေရးႀကီးပါတယ္။

Voice: ေနာက္တစ္ခုက လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အစိုးရၾကားမွာ ပြတ္တိုက္မႈေတြ ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကလည္း ပုဂၢဳိလ္ေရးဆိုင္ရာ ပြတ္တိုက္မႈလို႔ ေဝဖန္ၾကပါတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး ျဖစ္ေနတာကေရာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲေပၚ မွာ ဘယ္လိုမ်ဳိး အက်ဳိး သက္ေရာက္မႈ ရွိႏိုင္မယ္ ထင္ပါသလဲ။

Roger: ဒီကေန႔အထိ အာဏာ ပိုင္းျခားထားမႈကို ကြၽန္ေတာ္ ေသခ်ာ မသိရေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္ ဒီကိုေရာက္တုန္း ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကိစၥ ေဆြးေႏြးေတာ့ သမၼတနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အခန္းက႑နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ နားေထာင္ခဲ့ရပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာေတာ့ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ မွတ္ခ်က္ မေပးလိုပါဘူး။

Voice : ေကာင္းပါၿပီ၊ လက္ရွိ ကာလမွာေတာ့ လႊတ္ေတာ္က ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဖို႔ ေလ့လာသုံးသပ္ ေရး ေကာ္မတီ ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ေရး အဆိုကို အတည္ျပဳထားပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေကာ ဘာမ်ား ေျပာခ်င္ပါသလဲ။

Roger: ဖြဲ႕စည္းပုံ ျပင္ဆင္ေရးလား။ ဖြဲ႕စည္းပုံ ျပင္ဆင္ေရးမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ဖတ္ျဖစ္တဲ့ ျပင္ဆင္ရမယ့္ အခ်က္ထဲက ဥပမာတစ္ခု ေျပာမယ္ဆိုရင္ ေဒၚစုကို သမၼတေနရာ ဝင္ၿပဳိင္ခြင့္ ျပဳဖို႔ပါ။ သမၼတေနရာ ေဒၚစုဝင္ၿပဳိင္ဖို႔ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔လည္း ကြၽန္ေတာ္ ထင္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ကလည္း သူတို႔ ေ႐ြးခ်င္တဲ့သူကို ေ႐ြးခ်ယ္ႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ကို ေ႐ြးခ်င္ေ႐ြးမယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကို ေ႐ြးခ်င္ေ႐ြးမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ ေဒၚစုကို ေ႐ြးခ်င္ ေ႐ြးမယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္သမၼတကို ကိုယ္တိုင္ ေ႐ြးခ်ယ္ဖို႔၊ ကိုယ့္ေခါင္းေဆာင္ကို ကိုယ္တိုင္ ေ႐ြးခ်ယ္ဖို႔ လြတ္လပ္တဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ တစ္ရပ္ ခြင့္ျပဳသင့္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ အမွန္ေျပာရရင္ ၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ့္ အျမင္ ကေတာ့ လြတ္လပ္ မွ်တတယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။
လႊတ္ေတာ္ထဲမွာရွိတဲ့ လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ ေက်ာ္ၾကား ေနတဲ့ လူစုကို ၾကည့္လိုက္ရင္ အရင္ အစိုးရ လက္ထက္တုန္းက လူေဟာင္းေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီမိုကရက္တစ္ အေတြးအေခၚနဲ႔ ဒီမိုကရက္တစ္ ယႏၲရားေတြကို ေဖာ္ေဆာင္တာ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ျဖစ္စဥ္မွာ အေတြ႕အႀကံဳရွိတဲ့ ပညာရွင္ေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ လိုပါတယ္။ ဖြဲ႕စည္းပုံ ျပင္ဖို႔က လမ္းေၾကာင္းေပၚေတာ့ ေရာက္ေနပါၿပီ။ ေဒၚစုကို သမၼတေနရာ ဝင္ၿပဳိင္ခြင့္ ျပဳႏိုင္မယ့္ ျပင္ဆင္ခ်က္ကလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဖြဲ႕စည္းပုံ ျပင္ဆင္ေရး အတြက္ တျခား အခ်က္ေတြလည္း လိုပါတယ္။ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုလိုမ်ဳိး၊ ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔ ဗဟို အစိုးရၾကားမွာ အာဏာ ခြဲေဝမႈလိုမ်ဳိး ျပင္ဆင္ခ်က္ေတြလည္း လိုပါတယ္။ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစု အခြင့္အေရး ေတြကိုလည္း ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒက အာမခံခ်က္ ေပးႏိုင္ရပါမယ္။ သူတို႔ကို ဖြဲ႕စည္းပုံ မူေတြကေန ခြဲျခား ဆက္ဆံတာမ်ဳိး မလုပ္သင့္ပါဘူး။

Voice: ေဒၚစုကို သမၼတေနရာ ဝင္ၿပဳိင္ခြင့္ ျပဳဖို႔ဆိုတာက ဖြဲ႕စည္းပုံထဲက သမၼတ အရည္အခ်င္းဆိုင္ရာ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို ျပင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လႊတ္ေတာ္မွာက ႀကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖဳိးေရး ပါတီက အမတ္ေနရာ အမ်ားဆုံး ရထားတာဆိုေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပုံ ျပင္တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႀကံ့ခိုင္ေရး ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕ ဆႏၵက ပိုအေရးႀကီးတယ္။ ဒီေတာ့ ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔ ဒီအေပၚမွာ ဘာ အႀကံျပဳခ်င္ပါသလဲ။

Roger: ျပင္ဆင္မယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ကေတာ့ ရွိေနၿပီဆိုေတာ့ ေရရွည္ကို ေမွ်ာ္ၾကည့္ဖို႔ပဲ လိုမယ္ ထင္ပါတယ္။ ဒါကို ၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတုန္းကတည္းက ကြၽန္ေတာ္ အႀကံျပဳခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ရလဒ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း စိတ္မသက္မသာ ျဖစ္ရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ေတြရဲ႕ မဲဆႏၵက ကိုယ္စားလွယ္ ေ႐ြးခ်ယ္မႈမွာ ထိေရာက္တဲ့ အက်ဳိး သက္ေရာက္မႈ မရွိခဲ့လို႔ပါ။ ဒီမိုကရက္တစ္ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ဒီမိုကရက္တစ္ ေျပာင္းလဲခါစ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာင္ ပါတီ တစ္ခုတည္းက ဒီေလာက္ မဲအမ်ားႀကီး အႏိုင္ရမယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။ ဒါဟာ ရွားရွားပါးပါး ျဖစ္ရပ္ပါပဲ။ ပါတီတစ္ခုတည္း က ၈၅ သို႔မဟုတ္ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ အႏိုင္ရခဲ့တယ္ေလ။ တစ္ပါတီစနစ္ က်င့္သုံးတဲ့ အယ္ဂ်ီးရီးယား၊ တူနီးရွား၊ အာေရဗ် ေတာင္ပိုင္းနဲ႔ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြမွာေတာင္ တစ္ပါတီတည္းက ၉၀၊ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ အႏိုင္ရရင္ ဒါဟာ ဒီမိုကရက္တစ္ နည္းလမ္း လုံးဝ မက်ဘူးလို႔ပဲ ထင္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ေရရွည္ကို ေမွ်ာ္ၾကည့္တာက ပိုေကာင္းပါမယ္။ ပိုၿပီးေတာ့လည္း အေရးႀကီး ပါတယ္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ဘယ္လို ဖြဲ႕စည္းပုံမ်ဳိး၊ ဘယ္လို ဒီမိုကရက္တစ္ ယႏၲရားမ်ဳိးေတြ ရွိမယ္ဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္ၾကတာေပါ့ဗ်ာ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာက အခြင့္အေရး နည္းနည္းပဲ ရွိတာကိုး။ မဲကလည္း နည္းေတာ့ ထိေရာက္မႈလည္း မရွိႏိုင္ဘူးေလ။

Voice: ေဒၚစုကိုေရာ ဘယ္လိုျမင္လဲဗ်။

Roger: ဆြီဒင္ ပါလီမန္မွာ ရွိတုန္းကေတာ့ ေဒၚစုနဲ႔ ဖုန္းကပဲ စကားေျပာျဖစ္ပါတယ္။ မႏွစ္တုန္း က ေနာ္ေဝႏိုင္ငံ ေအာ္စလိုၿမဳိ႕မွာလုပ္တဲ့ အခမ္းအနားကို ကြၽန္ေတာ္ သြားလည္ခဲ့တယ္။ သူ႔အေနနဲ႔ ကလည္း ဒါပထမဆုံး ျပင္ပႏိုင္ငံေတြကို ခရီး စထြက္လာတယ္။ အဲဒီမွာ မိန္႔ခြန္းေကာင္း တစ္ခုကို သူေျပာခဲ့တယ္။ သူ႔မိန္႔ခြန္းထဲမွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ရဲ႕ အေျခခံ နိယာမေတြကို အဓိကထား ေျပာပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေလးစား အားက်မိပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသမား ေပါက္စေတြအေပၚလည္း သူက လႊမ္းမိုးႏိုင္ ခဲ့ပါတယ္။ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေပးႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ လူငယ္ေတြကိုလည္း ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေပးႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ သူက ခင္ဗ်ားတို႔ ႏိုင္ငံ အနာဂတ္နဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အနာဂတ္အတြက္ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ တက္ၾကြတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမား တစ္ေယာက္ပါ။ သာမန္ဆို၊ သူက လက္ရွိ အီလစ္ (အထက္တန္းလႊာ) ေတြနဲ႔ အဆက္အသြယ္ရွိတယ္။ ခင္ဗ်ား သိပါတယ္၊ သူ႔အေဖက တပ္မေတာ္ကို တည္ေထာင္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္သလို ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ တစ္ဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚစုက အီလစ္ လူတန္းစားထဲကလို႔ ခင္ဗ်ားေျပာမယ္ဆို ေျပာလို႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႔မွာ စီးပြားေရးအရေရာ တျခားကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေရာ ဘယ္လို အ႐ႈပ္အရွင္းမွ မရွိပါဘူး။ ဒုကၡခံခဲ့ရတာေတြကလည္း ရွိေသး တယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ သူ႔ကို ကြၽန္ေတာ္ သိပ္ေလးစားတာပါ။ ၁၅ ႏွစ္ေလာက္လည္း ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ နဲ႔ ေနခဲ့ရတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္မယ္ဆိုတဲ့ သူ႔ရည္႐ြယ္ခ်က္ကို ယုံၾကည္တယ္။ ပထမ ေျခလွမ္းအေနနဲ႔ကေတာ့ သူ႔ကို ပါလီမန္မွာ အေ႐ြးခံထားရၿပီ။ မေန႔က ေဒၚစုနဲ႔ ေတြ႕တုန္းကလည္း သူက ေျပာထားတာ ရွိပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ အေကာင္းျမင္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဒီမိုကရက္တစ္ ႏိုင္ငံပါလို႔ မေျပာႏိုင္ေသးခင္ ခရီး အရွည္ႀကီး ေလွ်ာက္လွမ္းရဦးမွာပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဒီမိုကေရစီ ေျပာင္းလဲေရး ျဖစ္စဥ္ရဲ႕ အစမွာပဲ ရွိပါေသးတယ္။

"အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးက အေျခခံအခ်က္ပဲ ျဖစ္ရမယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ခင္ဗ်ားႏိုင္ငံမွာ တည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းမႈမရွိရင္ ဘယ္လို ေရွ႕ဆက္သြားမလဲ..."

Voice: NLD ပါတီနဲ႔ တိုင္းရင္းသား ပါတီေတြအၾကား ဆက္ဆံေရးကိုေရာ ဘယ္လိုျမင္ပါ သလဲ။

Roger: ဟုက္ကဲ့ပါ။ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံတာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ အျမင္ေတြကို ကြၽန္ေတာ္ ေလးစားပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ဆိုလိုခ်င္တာက သူတို႔ လူမ်ဳိးစုေတြက သူတို႔ကို ေ႐ြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ထားတယ္။ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက လူမ်ဳိးစုေတြရဲ႕ ယုံၾကည္ခ်က္နဲ႔ အေျခအေနကို ကိုယ္စားျပဳရတယ္။ သူတို႔နဲ႔ NLD ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ဆက္ဆံေရးကိုေတာ့ ထင္ျမင္ခ်က္ မေပးလိုပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ့္အျမင္အရ ေျပာရရင္ အတိုက္အခံေတြ အကြဲအၿပဲျဖစ္ ေနတာထက္ တစ္ခုတည္းေသာ အသံ၊ အားေကာင္းတဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ အသံက အကြဲကြဲအျပားျပား ရွိေနတဲ့ အသံေတြထက္ ပိုေကာင္းပါတယ္။

Voice : ေဒၚစုနဲ႔ ေတြ႕တုန္းက ေဒၚစုက ခင္ဗ်ားကို ဘာေတြေျပာလိုက္လဲ။

Roger: ကြၽန္ေတာ္တို႔ တစ္နာရီေလာက္ ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ ေလဒီနဲ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္။ ကြၽန္ေတာ့္ အေနနဲ႔ ဒီမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိခဲ့ရပါတယ္။ ဆြီဒင္ဘက္က အျမင္ကို ေျပာရရင္ေတာ့ သိပ္ကို အေကာင္းျမင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလိုေျပာလို႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး မွာ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ေနတယ္လို႔ ဆိုလိုတာ မဟုက္ပါဘူး။ ဒါဟာ ေဒၚစုနဲ႔ ေဆြးေႏြးစဥ္တုန္းက အဓိက ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ အခ်က္ တစ္ခ်က္ပါပဲ။

Voice : ဖြဲ႕စည္းပုံအသစ္ ျပန္ေရးဆြဲဖို႔ ညီလာခံ တစ္ခု ေခၚမယ္။ ၿပီးေတာ့ ညီလာခံမွာ အတည္ ျပဳထားတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပုံကို ျပည္သူလူထု ေထာက္ခံမႈယူမယ္။ လက္ရွိ လႊတ္ေတာ္က အဲဒီဖြဲ႕စည္းပုံကို အတည္ျပဳေပးရမယ္လို႔ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႕အစည္းေတြက ေျပာထားတယ္။ အတည္ျပဳမေပးရင္ လက္နက္ကိုင္ေတြက အရင္ကအတိုင္း ျပန္တိုက္မယ္။ အတိုက္အခံေတြက လူထု လႈပ္ရွားမႈေတြ ျပန္လုပ္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ရွိ လႊတ္ေတာ္ဘက္ကေတာ့ ေကာ္မတီ ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ ျပင္မယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ဒီေတာ့ ဒီနည္းလမ္း ႏွစ္ခုၾကားမွာ ျပႆနာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္လား။

Roger : အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးက အေျခခံအခ်က္ပဲ ျဖစ္ရမယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ခင္ဗ်ားႏိုင္ငံမွာ တည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းမႈမရွိရင္ ဘယ္လို ေရွ႕ဆက္သြားမလဲ။ တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ ဘယ္လို စကားေျပာလို႔ရမလဲ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ ေတြ႕ၿပီး ေတာ့ ဒါဟာ စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္ တစ္ခုဆိုတာ သိရပါတယ္။ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး၊ ႏိုင္ငံေရးအရ ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးမႈလုပ္ဖို႔ အစိုးရနဲ႔ ေဆြးေႏြးေနတယ္လို႔ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ ေတြက ေျပာပါတယ္။ အစိုးရကလည္း ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးတာေတြလုပ္ဖို႔ ေျပာဆိုထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ထိပ္ပိုင္းအဆင့္မွာ ဘယ္ေလာက္ထိ အေရးပါတယ္ဆိုတာေတာ့ မသိပါဘူး။ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ျမင့္မားၾကပါတယ္။ ျမင့္လည္း ျမင့္မားဖို႔ လိုပါတယ္။ ေစ့စပ္ ညႇိႏိႈင္းမႈ လုပ္ရင္လည္း သူတို႔ လိုခ်င္တာ အားလုံးကိုေတာ့ တိုက္႐ိုက္ရမယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။ ဖြဲ႕စည္းပုံ အသစ္အေၾကာင္း ေျပာရရင္လည္း အေရးအပါဆုံး နိယာမကေတာ့ အာဏာ ခြဲေဝမႈပါပဲ။ ဒါကို အေရးႀကီးတဲ့ အေၾကာင္းအရာလို႔ေတာ့ မျမင္ပါဘူး။ ဒါက NLD နဲ႔ အစိုးရၾကားက ကိစၥရပ္ တစ္ခုပါပဲ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အေရးႀကီးဆုံး မူေတြျဖစ္ေနေတာ့ ျပင္ဆင္ဖို႔အတြက္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေထာက္ခံမႈ လိုအပ္ပါတယ္။

Voice : ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ NLD ပါတီက အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရသြားခဲရင္ေကာ ဘယ္လိုမ်ဳိး အက်ဳိးအဆက္ေတြ ျဖစ္လာႏိုင္သလဲ။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ တပ္မေတာ္က အာဏာျပန္သိမ္း တာမ်ဳိး လုပ္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

Roger: ေကာင္းပါၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္ ထင္တာေတာ့ NLD ပါတီက ကိုယ္စားလွယ္ ေနရာ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ရမယ္။ ဒါေပမဲ့ ၁၉၉၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေလာက္ေတာ့ အမ်ားႀကီးႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ အရင္နဲ႔ မတူတာ၊ တစ္ဖက္မွာက ယခင္ တပ္မေတာ္အစိုးရက ပါတီ ေထာင္ထားတယ္။ သူတို႔က အေျပာင္းအလဲ တခ်ဳိ႕ကို ေအာင္ျမင္ဖို႔ ႀကဳိးစားေနတယ္။ သူတို႔လုပ္တာ ေအာင္ျမင္ရင္ တခ်ဳိ႕ လူေတြ က သူတို႔လုပ္တာ ေကာင္းတာပဲဆိုၿပီး ေထာက္ခံႏိုင္တယ္။ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာက အရမ္းႀကီးေရႊ႕သြားေကာင္း ေရႊ႕သြားႏိုင္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဆြီဒင္ႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး တန္ဖိုးထားမႈက NLD ပါတီနဲ႔ နီးစပ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ NLD ပါတီ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ႏိုင္မယ္လို႔ေတာ့ ယူဆမိပါတယ္။ NLD ပါတီ အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရလို႔ တပ္မေတာ္က ျပန္အာဏာသိမ္းမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဒါဟာ ဆိုးဝါးတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ တစ္ခုပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀ ကို ေနာက္ျပန္သြားပါလိမ့္မယ္။ ျပည္တြင္းစစ္ေတြ ျပန္ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အစိုးရ အေနနဲ႔ေကာ၊ ယခင္ တပ္မေတာ္ အစိုးရအေနနဲ႔ပါ ဒါမ်ဳိး ျဖစ္ေစခ်င္မယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ မထင္ပါဘူး။ သူတို႔အေနနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ မဲဆႏၵကို လက္ခံမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့၊ သူတို႔မွာ အေၾကာက္တရားေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ စီးပြားေရးအရေရာ၊ ႏိုင္ငံေရးအရေရာ တိုင္းျပည္ဖြံ႕ၿဖဳိး တိုးတက္ေအာင္လုပ္ဖို႔ စိန္ေခၚမႈေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ သူတို႔ အေနနဲ႔ ျပည္သူေတြ ကိုယ့္ေခါင္းေဆာင္ကို ေ႐ြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခြင့္ ျပဳသင့္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပႆနာႀကီးေတြ ျဖစ္လာမယ္။ ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ျပန္လာမယ္။ ဟိုတုန္းကလိုပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံ အထီးက်န္ေနဦးမယ္။ ဖြံ႕ၿဖဳိးမႈေတြလည္း ရွိမွာမဟုတ္ဘူး။

Voice : အခ်ဳိးက် ကိုယ္စားျပဳစနစ္ (PR) ကို ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ က်င့္သုံးဖို႔ လႊတ္ေတာ္ တင္ အတည္ျပဳခ်က္ယူဖို႔ လုပ္ေနပါတယ္။ ဒီစနစ္ကို က်င့္သုံးသင့္ မသင့္ ဘယ္လို ျမင္ပါသလဲ။ တိုင္းရင္းသား ပါတီေတြနဲ႔ NLD ပါတီကေတာ့ ဒီစနစ္ က်င့္သုံးဖို႔ လက္မခံပါဘူး။

Roger: ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ PR စနစ္ကို ႀကဳိက္ပါတယ္။ ဒါဟာ ဆြီဒင္ဘက္က အျမင္ပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္က ဆြီဒင္မွာ သိပ္မႀကီးလွတဲ့ အလယ္အလတ္ ပါတီကိုပဲ ကိုယ္စားျပဳတာပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေဆြးေႏြးၾကတာ တစ္ခု ရွိပါတယ္။ ဆြီဒင္မွာ PR စနစ္မရွိရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပါတီအေနနဲ႔ ပါလီမန္မွာ ေနရာရဖို႔ ခက္ခဲပါတယ္။ သာမန္အားျဖင့္ ႏိုင္သူ အကုန္ယူစနစ္ (First Past the Post System) က ပါတီႀကီးေတြအတြက္ ေကာင္းပါတယ္။ ဥပမာ-ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ လိုေပါ့။ သူတို႔ဆီမွာ ပါတီႀကီး ႏွစ္ခု ရွိတယ္။ လူနည္းစုေတြရဲ႕အျမင္ကို ကြၽန္ေတာ္ ေလးစားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ ဘာေၾကာင့္ ဒီလို ျငင္းဆန္ေနရတာလဲ ဆိုတာေတာ့ ကြၽန္ေတာ္မသိပါဘူး။ ႏိုင္ငံေရး သိပၸံဘာသာရပ္ အရေတာ့ ပါတီေလးေတြနဲ႔ လူနည္းစု ကိုယ္စားျပဳ ပါတီေတြအတြက္ PR စနစ္က ေကာင္းပါတယ္။

Voice: ေနာက္တစ္ခုက၂၀၁၅ မွာ သမၼတျဖစ္ခ်င္တဲ့ လူသုံးဦး ျဖစ္ေနတယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရယ္၊ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ သူရဦးေရႊမန္းရယ္၊ ေဒၚစုရယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေကာ ဘာေျပာ ခ်င္ပါသလဲ။

Roger: ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ သိပ္အေကာင္း ျမင္ပါတယ္။ ဒါက ဒီမိုကေရစီစနစ္ရဲ႕ သေဘာ သဘာဝပါပဲ။ ကြၽန္ေတာ့္ မဲဆႏၵနယ္မွာေတာင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ အမ်ားႀကီးေလ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပါတီ တစ္ခုတည္းမွာေတာင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ႏွစ္ေယာက္၊ သုံးေယာက္ေလာက္ ရွိတယ္။ ဒါကို ေကာင္းတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါဟာ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ တကယ့္ စစ္မွန္မႈပါပဲ။ မဲေပးမယ့္သူက ေ႐ြးခ်င္တဲ့သူ ေ႐ြးလို႔ရတယ္ေလ။

Voice : ဆြီဒင္ အစိုးရအေနနဲ႔ေရာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚမွာ ဘယ္လို သေဘာထား ရွိပါသလဲ။

Roger : ေခါင္းေဆာင္ေတြ တစ္ဦးခ်င္းအေပၚ သေဘာထားကိုေတာ့ မေျပာလိုပါဘူး။ ခင္ဗ်ားတို႔ ခ်မွတ္လိုက္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြကိုပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ အခု ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဆြီဒင္နဲ႔ ဥေရာပသမဂၢ ႏိုင္ငံေတြက ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ႐ုပ္သိမ္းဖို႔ ေထာက္ခံခဲ့ပါတယ္။ ဆြီဒင္ ပါလီမန္မွာလည္း ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပိတ္ဆို႔မႈ ႐ုပ္လိုက္လို႔ အားလုံးေကာင္းသြားၿပီ ဆိုၿပီး မီးစိမ္းျပလို႔ရတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ပိတ္ဆို႔မႈ ႐ုပ္သိမ္းေရးအျပင္ စစ္မွန္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ကိုလည္း လိုခ်င္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေလာက္ ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြ ဒုကၡေတြ ခံစားခဲ့ ရတယ္။

Voice : ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ ဆြီဒင္ စီးပြားေရးသမားေတြေကာ ဘယ္လို သေဘာရလဲ။

Roger: ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ အစိုးရကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ မီးစိမ္းျပထား ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးေဆာင္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕လည္း ဒီကို ေရာက္ၿပီးပါၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔လည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ အစိုးရကို ေစာင့္ၾကည့္ေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လို႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေတြကို ထပ္မေတြ႕ရေတာ့ရင္ သူတို႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ ႏိုင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မႈကို လိုခ်င္တယ္ေလ။ ေဒၚလာ ဘီလီယံ တစ္ရာေလာက္ကို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံၿပီးလို႔ တစ္ပတ္အတြင္းမွာ ျပည္သူပိုင္ သိမ္းခံရတာမ်ဳိး ျဖစ္သြားမယ္ဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမွာ မဟုတ္ ဘူး။ ဒါက သိပ္ၿပီးေတာ့ စြန္႔စားရာ က်တယ္ေလ။

Copyright © 2013 The Voice
All rights reserved
Powered by The Voice